III chorak 74-dars

Kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari

Mavzuning texnologik xaritasi va konspekti

Fan: Ona tili. Sinfi: 7-sinf Mavzu: Kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari Tayanch so`zlar: ham, -ku, hatto, nahot, -da, -yu
Mavzuning qisqacha ta`rifi (DTS ga muvofiq) Kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari, kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari ma’nolari, kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari imlosi.
O`quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi Metod: Namoyish etish, intelektual o`yin, integratsiya, “G`alvir” didaktik o`yin, teskari test, iduktiv. Forma: savol-javob, individual ishlash, jamoa bilan ishlash, guruhlarda ishlash. Vositalar: 7-sinf ona tili darsligi, kompyuter, proyektor, monitor, slaydlar, tarqatma didaktik materiallar, boshqotirmalar. Nazorat: Og`zaki nazorat, yozma nazorat, oraliq nazorat, savol-javob orqali Baholash: 5 ballik noan’anaviy rag`bat kartochkalari.
Darsning maqsad va vazifalari
Ta`limiy: Kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari va uning ma’nolari. Tarbiyaviy: O’quvchilarda qanoatgo`ylik va rostgo`ylik fazilatlarini tarbiyalash. Rivojlantiruvchi: O’quvchilarning og’zaki nutqini va fikrlashini rivojlantirish.	Ta`limiy savol: 1. Kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari deb nimaga aytiladi? 2. Kuchaytiruv-ta’kid yuklamalarining qaysilari so`z yuklamalari, qaysilari qo`shimcha yuklamalar hisoblanadi? Tarbiyaviy savol: Inson qanday fazilatlarga ega bo`lishi kerak? Rivojlantiruvchi savol: Siz qanday fazilatli kishilarni hurmat qilasiz?
Kutilayotgan natija
Dars yakunida o`quvchi biladi (Bilim) Kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari, kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari ma’nolari, kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari imlosini.	Qaysi savollar beriladi: 1. Kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari deb nimaga aytiladi? 2. Kuchaytiruv-ta’kid yuklamalarining qaysilari so`z yuklamalari, qaysilari qo`shimcha yuklamalar hisoblanadi?
Dars yakunida o`quvchi tushunadi (Ko`nikma) Matnlardan kuchaytiruv-ta’kid yuklamalarini ajrata olishlari kerak.	Qaysi savollar beriladi: Matn tuzing, unda kuchaytiruv-ta’kid yuklamalaridan foydalaning va kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari tagiga chizing.
Dars yakunida o`quvchi bajara oladi (Malaka) O’quvchilar so`zlaganda nutqni vaziyatga mos ravishda tuzish kerakligi tushunchalarni egallashi, ta’riflab bera olishlari va yuklamalardan o`rinli foydalana olishlari kerak..	Qaysi savollar beriladi: Matndagi yuklamalarni ma’nosiga ko`ra turlarga ajrating.
Dars jarayoni va uning bosqichlari
Ishning nomi	Bajariladigan ish mazmuni	Metod	Vaqt
1-bosqich: Tashkiliy qism	1.Davomatni aniqlash. 2 .Darsga hozirlash.	Savol-javob	2 daqiqa
2-bosqich: Refleksiya (ehtiyojlar)ni aniqlash	Mavzu bo`yicha “Zakovat” intelektual o`yin orqali o`quvchilarning shu mavzuga tayyorligi va yana nimalarni bilishlari lozimligi haqida ehtiyojlarini aniqlanadi.	O`g`zaki so`rov	15 daqiqa
3-bosqich: Yangi mavzuning bayoni:	1.Ko`rgazmalilik asosida o`qituvchining mavzu bo`yicha ma`lumoti.	Ko`rgazmali qurol Qo`shimcha ma`lumot asosida	10 daqiqa
4-bosqich: Mustahkamlash.	Darskidagi mashqlarni bajartirish	10 daqiqa
5-bosqich: Mustahkamlash	Tarqatma didaktik materiallar, boshqotirmalar asosida.	Induktiv	5 daqiqa
6-bosqich: (Uyga vazifa)	247-mashq. “Mustaqillik va milliy urf-odatlar” mavzusida matn tuzib kelish, bo`sh o`zlashtiruvchi o`quvchilar mustaqil testlar tuzib kelish.	Og`zaki topshiriq	3 daqiqa

Darsning borishi:

Tashkiliy qism

1.Salomlashish. Davomatni aniqlash.

2 Sinfni va o’quvchilarni darsga hozirlash.

Refleksiya. Ehtiyojlarni aniqlash

O’tilgan mavzu bo`yicha “Zakovat” intelektual o`yini o`tkaziladi.Sinf o`quvchilari 4 ta kichik va bitta katta guruhlarga bo`linadilar, ya’ni 1-,2- qatordagi o`quvchilar ikkitadan guruhlarga bo`linadi, 3-qatordagi o`quvchilarning o`zlari bitta guruh bo`lib qoladilar.

To`rtta kichik guruhlarga bo`lingan o`quvchilar konvert tanlaydilar. Konvertdagi topshiriqlar monitor orqali slaydlarda ko`rsatiladi va tarqatma holda ham beriladi.

I kichik guruhga:

II guruhga:

III guruhga:

IV guruhga:

Katta guruh bilan blits-so`rov o`tkaziladi.

Qaysi yuklamalar sof, qaysi yuklamalar vazifadosh yuklamalar hisoblanadi.

Yordamchi so`zlar deb nimaga aytiladi?

So`roq-taajjub yuklamalari deb nimaga aytiladi?

Qanday yuklamalar ayiruv-chegaralov yuklamalari hisoblanadi?

Gurhlarda faol ishtirok etgan o`quvchilar rag`batlantiriladi.

O`qituvchi o`quvchilarning uy vazifasi nyuzasidan olgan bilimlarni mustahkamlaydi.

Yangi mavzu bayoni

Darslikdagi topshiriq bajariladi. Birinchi topshiriqda yuklamali gap va yuklamasiz gaplarning ma’no farqi so`raglan. Yuklama tushirib o`qiladi. O`shanda dadam frontda edilar. Gapning bu holatida umumiy hol, oddiy xabar ifodalangan. . O`shanda dadam ham frontda edilar gapi yuklamali bo`lganda, frontda hammaning ichida uning dadasi ham borligi ta’kidlangan. Uchinchi gapda –da yuklamasi go`zaldan ham go`zalroq, hozirgidan ham o`ta farovon bo`lish ma’nolari ta’kidlanadi. Topshiriq asosida o`qituvchi mavzuning qoidasini slayd orqali o`quvchilarga yetkazadi.

Kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari

-ku, -u(-yu), -da, -oq(-yoq) Hatto, nahotki, ham, g`irt

Mustahkamlash: 244-mashqda hozirgacha o`rganilgan yuklamaning turlarini aniqlash talab qilingan.1-gapda –da, 2-gapda –yu, 3-gapda –mi, 4-gapda –a, 5-gapda faqat, 6-gapda –a, 7-gapda –ya yuklamalari qo`llangan.

O`quvchilar uch guruhga ajratiladi. Yangi mavzuni mustahkamlash uchun o`quvchilar o`rtasida “G`alvir” o`yini o`tkaziladi. O`yinda bitta guruh qatnashadi, ikkiinchi guruhga tarqatma didaktik material orqali teskari test beriladi. “G`alvir” o`yinida o`quvchilar aralash berilgan so`zlarni, ya’ni ko`makchi, bog`lovchi, yuklamalarni ajratib yozadilar. O`yin sharti slayd orqali beriladi.

2-guruhga tarqatma qilib, teskari test beriladi. Bu testda o`quvchilar javoblarga qarab savolini topishlari kerak bo`ladi. Teskari testdan namunalar:

-----------------------------

Sari, go`yo, hatto

Qadar, uchun, ammo

Faqat, ham, nahotki

------------------------------------

–mi, -chi. –ku

–ku, -u, -da

–a, -gina, -kina

------------------------------------

U faqat shoirgina emas, balki adabiy tanqidchi ham edi

Hatto it urishsa zirqirar qalbim

Bahor ham, umr ham o`tar, ehtimol, faqat sen dunyoda mangu qolursan.

3-guruhga boshqotirma beriladi.

Boshqotirmaning savoli :

Yordamchi so`z?

O`zi bog`langan so`zning ma’nosini ayirib keladigan yuklama?

–a (-ya) yuklamalari qnday yuklama hisoblanadi?

Dars yakunida faol o`quvchilar rag`batlantiriladi.

Uy vazifasi berish: 247-mashq asosida “Mustaqillik va milliy urf-odatlar” mavzusida matn yaratish, bo`sh o`zlashtiruvchi o`quvchilarga mustaqil testlar tuzib kelish.

Jizzax shahar xalq ta’limi muassasalar faoliyatini metodik ta’minlash va tashkil etish bo’limiga qarashli 22-ayrim fanlar chuqur o’rganiladigan ixtisoslashtirilgan davlat umumta’lim maktabining I toifali ona tili va adabiyot fani o’qituvchisi, “Yilning eng yaxshi fan o`qituvchisi” ko`rik-tanlovi Respublika bosqichi ishtirokchisi Mo’minova Dilafro’z